yazı - pusulasızlık..

sanat yapıtının metalaşmasında teknolojik olanakların kullanıma girmesinin yadsınmaz bir rolü olduğu muhakkaktır. kopyası mekanik yordamlarla üretilebilen sanat yapıtı, bu şekilde evrendeki tekilliğini yitirmekteydi; bu aynı zamanda, onun nesne olarak içinde barındırdığı tüm bir tarihselliği silmek anlamına geliyordu. zira tarihsel yükünden arındırılmış bir sanat yapıtı ancak tüketildiği 'an'a ait olabilirdi; böylece hem hızlı bir dolaşıma konu olabilir hem demirlediği kültürel bağlamdan kopartılarak 'mutlak nesne' kılınabilir hem bu hafiflemiş hali sonsuzca yeniden üretilebilecek bir kopyalama düzlemine konu olabilirdi. üstelik yalnızca an' cinsinden ifade edilebilen bir sanatsal söylemin ideolojik kerterizleri olabilmesi olasılığı büyük oranda saf dışı bırakılmış olacaktı. sanat yapıtının tarihselliğinden kopartılması, aslında tam bu pusulasızlık siyasetinin meşrulaştırılmasına denk düşmekteydi; ideolojik atıfları buharlaşmış yapıtın imleyebileceği ne toplumsal bir çelişki ne bir anlam bütünlüğü olabilirdi. istenildiği kadar (piyasanın emebildiği kadar) kopyası çıkartılabilecek bir sanat yapıtının tek işlevi bu değildi kuşkusuz; kuramsal olarak sonsuz sayıda birbirinin aynısı ürünün dolaşımda olduğu bir toplumsal ortamda yaşamak, yinelenmenin, farksızlaşmanın, rutinin, mekanik ilişkilenmenin erdemini vurguluyordu. benzer olmanın, büyük bir kitlenin içinde tektipleşmenin ve 'total' toplumsal eylemin 'asıl' olan olduğunun hatırlatıldığı bir yetkiciliğe açılan siyasetin yolları da bu şekilde döşenmiş oluyordu.